Het Orakel van de Wereldliteratuur

Als je met levensvragen zit, kun je die natuurlijk stellen aan de helderzienden van de commerciële televisie, aan Het boek met alle antwoorden of aan een magic 8-ball. Erg inspirerend zijn die antwoorden niet, hoogstens lachwekkend of – als je geluk hebt – tijdelijk onruststillend.

In Iran hebben ze het beter bekeken: daar gebruiken ze de poëzie van mysticus Hafez, hun belangrijkste dichter, als orakel. Houd je vraag in gedachten, sla zijn dichtbundel op een willekeurige plek open, en welke zin ook verschijnt, je kunt er altijd wel iets van maken. ‘Het aangezicht van mijn Geliefde flonkert in mijn kelk’ klinkt een stuk mooier dan ‘Outlook is good’.

Deze pagina is een poging de wereldliteratuur als orakel te raadplegen. Dat gaat ongetwijfeld niet bij elk boek even goed werken als bij de poëzie van Hafez. Daarom geef ik – als het citaat dat het toeval ons toebedeelt tegenvalt – ook steeds de wat mij betreft mooiste passage uit het betreffende boek. Hoe dan ook geef ik daarnaast wat korte informatie over het boek zelf.

Het is de bedoeling dat deze orakelraadpleging maandelijks gaat plaatsvinden, en dat de wereldliteratuur zoveel mogelijk chronologisch voorbijkomt. We beginnen daarom bij het Gilgamesj-epos, een van de alleroudste overgeleverde literaire werken.

Ik besef dat de canon een (niet geheel onterecht) veelvuldig bespuugd construct is. Ik besef dat je literatuur niet kunt reduceren tot one-liners, sterker nog, dat voor zover ‘literatuur’ in een definitie te vangen is, in die definitie juist haar ‘meerduidigheid’ centraal staat. Ik besef dat het willekeurig openslaan van boeken niet de beste manier is om wijsheid te vergaren. ‘Het Orakel’ is vooral een manier om mezelf te dwingen meer klassiekers te lezen. Neem Het Orakel niet al te serieus.

  1. Het Gilgamesj-Epos
  2. De Odyssee
  3. Het Hooglied
  4. Sappho – Gedichten